Sau những trận bão lũ khiến tài sản hàng tỉ đồng chìm trong nước, các hộ nuôi trồng thủy sản (NTTS) tại vùng biển Vũng Chùa-Đảo Yến (xã Phú Trạch) lại có thêm kinh nghiệm để tiếp tục bám trụ với nghề. Sự đồng hành của ngành Nông nghiệp cùng tinh thần chủ động, mạnh dạn ứng dụng công nghệ cao của người dân đang mở ra hướng đi vững chắc cho nghề nuôi biển, góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tiềm năng và thách thức
Những ngày này, các hộ dân NTTS trên biển ở xã Phú Trạch tranh thủ thời tiết thuận lợi để thu hoạch lứa cá đầu tiên trong năm. Đây là địa phương có thế mạnh và quy mô NTTS trên biển lớn nhất tỉnh. Từ những mô hình nuôi cá biển bằng lồng nhựa HDPE được Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh hỗ trợ từ triển khai từ năm 2022, đến nay, xã Phú Trạch đã hình thành vùng nuôi thủy sản trên biển tại Vũng Chùa-Đảo Yến với trên 20 lồng nuôi. Các đối tượng nuôi ở đây chủ yếu là các loài cá có giá trị kinh tế cao, như cá bớp, cá mú, cá chim... mang lại hiệu quả vượt trội.
Theo anh Cao Minh Thái, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Thương mại dịch vụ biển Vũng Chùa-Đảo Yến, vụ nuôi năm nay, cá tương đối được giá nên bà con rất phấn khởi. Người nuôi mong thời tiết thuận lợi để yên tâm, tiếp tục duy trì, mở rộng mô hình.
Trong những năm qua, tỉnh Quảng Trị khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về biển, đầm phá, cửa sông để phát triển NTTS theo hướng hiện đại, bền vững. Với mục tiêu “giảm khai thác, tăng nuôi trồng”, ngành Nông nghiệp đã triển khai hỗ trợ ngư dân chuyển đổi ngành nghề, phát triển các mô hình nuôi thủy sản trên mặt nước mặn, lợ tại các vùng biển kín gió.
Riêng năm 2025, mặc dù chịu ảnh hưởng của nhiều đợt thiên tai, sản lượng NTTS nước mặn, lợ đạt 8.962 tấn. Kết quả này cho thấy nuôi biển tiếp tục là một trong những lĩnh vực quan trọng đóng góp vào tăng trưởng của ngành thủy sản.
 |
| Mỗi lồng nuôi có chi phí đầu tư lên tới 500 triệu đồng - Ảnh: T.L |
“Chi cục đã hỗ trợ mô hình nuôi biển công nghệ cao bằng lồng bè tại khu vực Vũng Chùa-Đảo Yến, nuôi hàu bằng dàn bè trên sông Gianh nhằm tận dụng mặt nước tự nhiên, tăng thu nhập và giảm áp lực lên tài nguyên biển. Định hướng xuyên suốt của ngành là phát triển nuôi biển gắn với khai thác thủy sản có trách nhiệm, góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất từ khai thác sang nuôi trồng, giảm áp lực lên nguồn lợi thủy sản tự nhiên”, ông Trần Xuân Tiến, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị cho biết.
Dù mang lại giá trị kinh tế cao, nuôi biển đòi hỏi chi phí đầu tư lớn trong suốt vụ nuôi. Trong đó, mỗi lồng tùy theo diện tích có chi phí đầu tư từ 200-500 triệu đồng. Cùng với đó, người nuôi còn phải đối mặt với những rủi ro về môi trường nước hoặc thiên tai, kỹ thuật và chi phí nhân công đáng kể. Đặc biệt, chi phí thức ăn tăng cao khi cá bước vào giai đoạn nuôi thương phẩm. Với 6 lồng HDPE của gia đình anh Nguyễn Ngọc Ban ở xã Phú Trạch, thời điểm chuẩn bị thu hoạch, chi phí thức ăn lên đến 1 tỉ đồng/tháng, chưa kể tiền công lao động.
“Từ khi thả nuôi đến khi thu hoạch cá kéo dài trong một năm, người nuôi phải có đủ nguồn lực kinh tế để có thể xoay vòng chi phí thức ăn cho cả vụ. Nếu thời tiết thuận lợi thì nuôi biển rất hiệu quả. Còn khi thời tiết xấu, chúng tôi phải bảo đảm lồng bè neo giữ kiên cố”, anh Ban cho biết.
Năm 2025, 2 cơn bão gần như “xóa sổ” hoàn toàn các lồng bè của hộ nuôi thủy sản tại xã Phú Trạch. “NTTS trên biển phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Khi có dự báo mưa bão, sóng lớn, chúng tôi luôn thẩm thỏm, lo lắng vì tài sản trị giá hàng tỉ đồng nằm giữa biển khơi. Những năm trời yên biển lặng thì thu nhập bình quân của mỗi thành viên đạt 15-20 triệu/tháng là bình thường, còn gặp mưa bão thì coi như thất thu. Riêng năm 2025, các thành viên trong hợp tác xã thiệt hại trên 3 tỉ đồng”, anh Cao Minh Thái chia sẻ.
Lời giải từ thực tiễn
Sau thiên tai, nhiều hộ nuôi rơi vào cảnh trắng tay nhưng cũng rút ra thêm những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn. Để chủ động ứng phó với thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, các hộ nuôi tại Vũng Chùa-Đảo Yến đã đầu tư lồng bè chất lượng cao, hiện đại, sử dụng vật liệu HPDE có thể chống chọi với bão trên cấp 12. Cùng với đó là đèn điện sử dụng năng lượng mặt trời, hệ thống giám sát, cảnh báo qua camera… Từ những lồng bè làm bằng tre, nứa trước đây, đến nay, xã Phú Trạch đã có 22 lồng nuôi thủy sản ứng dụng công nghệ cao.
“Nhiều mô hình NTTS tại địa bàn phát triển nhờ sự hỗ trợ của ngành Nông nghiệp và sự mạnh dạn của người dân. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của thiên tai nên các mô hình dễ gặp rủi ro. Vì thế, quá trình nhân rộng các mô hình cần có sự hỗ trợ kỹ thuật và sự đồng hành của ngành Nông nghiệp, để người dân có thể đầu tư lồng bè kiên cố, thích ứng với biến đổi khí hậu", ông Nguyễn Đức Hiền, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Trạch đề xuất.
 |
| Thay vì thu hoạch một lần, các hộ dân bắt đầu chuyển sang thu hoạch cuốn chiếu nhằm bảo toàn vốn đầu tư - Ảnh: T.L |
Ngoài đầu tư lồng bè kiên cố, các hộ nuôi đã chuyển sang thu hoạch cuốn chiếu thay vì một lần như trước đây. Nếu như mọi năm, người dân thường chờ qua mùa mưa lũ để cung cấp cá cho thị trường tết nhằm được giá, thì từ tháng 9 năm nay, các hộ bắt đầu tỉa bán những lứa cá đạt trọng lượng thương phẩm và tái thả giống mới để duy trì sản xuất. Người dân cũng mong muốn các ban, ngành, địa phương nghiên cứu, đầu tư khu tránh trú cho lồng bè tại khu vực biển Vũng Chùa-Đảo Yến nhằm hạn chế rủi ro cho các hộ NTTS ở đây.
“Trong thời gian tới, đơn vị tiếp tục phối hợp với các ngành và địa phương nghiên cứu, nhân rộng các mô hình nuôi biển ứng dụng công nghệ cao ở các địa phương, bảo đảm các điều kiện cần thiết để thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao hiệu quả sản xuất. Đặc biệt, việc phát triển NTTS trên biển luôn được tỉnh gắn với khai thác thủy sản có trách nhiệm và thực hiện nghiêm các quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Đây là định hướng rất quan trọng nhằm giảm dần áp lực khai thác nguồn lợi tự nhiên, bảo vệ hệ sinh thái biển, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, nâng cao uy tín và khả năng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trên thị trường quốc tế", ông Trần Xuân Tiến, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị chia sẻ.
Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW của Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, tỉnh Quảng Trị đang cụ thể hóa thành các chương trình hành động và các đột phá chiến lược, xác định kinh tế biển là một trong những động lực tăng trưởng của ngành Nông nghiệp. Trong đó, NTTS trên biển là một “mắt xích” quan trọng để tạo sinh kế, tăng thu nhập cho người dân, đồng thời giảm áp lực lên tài nguyên biển.
Tố Linh
Nguồn: https://baoquangtri.vn/kinh-te/202610/nuoi-trongthuy-san-bien-0136eae/
